GESKIEDENIS

Die vroeë dae en die eerste skoolmeester (1850’s–1860’s)

Toe die dorp Robertson in 1853 amptelik gestig is (genoem na Dr. William Robertson, die bekende skotse predikant van Swellendam), was onderwys dadelik een van die gemeenskap se grootste prioriteite.

Die heel eerste skoolaktiwiteite op die dorp is nou gekoppel aan Mauritz Polack. Hy was ‘n skoolonderwyser wat reeds in 1852 (nog voor die amptelike stigting van die dorp) saam met plaaslike inwoners briewe aan Dr. Robertson geskryf het om ‘n gemeente en ‘n skool op die plaas Over het Roode Zandt te begin. Polack het in die beginjare as onderwyser én as vroeë prediker vir die gemeenskap opgetree.

In hierdie vroeë tydperk was onderwys nog nie verpligtend nie, en baie skole was privaat of het onder die vlerk van die plaaslike NG Kerkraad gefunksioneer, wat die dorp se sake tot 1857 bestuur het.

Die stigting van openbare onderwys (1860’s–1870’s)

Teen die laat 1860’s het die behoefte aan ‘n formele, sentrale openbare skool dringend geword. In Junie 1869 het John Hanrahan, een van die stigtersvaders van die plaaslike onderwys, geskryf dat daar ‘n groot groep kinders in die omgewing is wat reg is vir skool, maar dat daar nog geen formele openbare skoolgebou bestaan nie.

In Augustus 1869 het ‘n plaaslike komitee (bestaande uit John Hanrahan, James Wood, John Reed, James Sweeney en Robert Johnston) amptelik aansoek gedoen by die destydse Raad van Onderwys vir ‘n openbare skool. Die reëls van daardie tyd het vereis dat die plaaslike gemeenskap self een derde van die oprigtingskoste moes bydra as ‘n teken van goeie trou.

• Die Terrein: Die bouproses was ‘n uitdaging omdat die grond in Robertson destyds baie dig bebos was. Die skoolterrein moes eers oor maande skoongemaak en die bome doodgebrand word voordat daar gebou kon word.

• Die Gebou: Aanvanklik wou die komitee ‘n klipgebou oprig, maar dit was te duur. Daar is toe besluit om ‘n skoolruimte en ‘n onderwyserswoning onder een dak te bou om kostes te bespaar. Die totale kontrak het sowat £374 gekos.

• Die Opening: Die gebou is vroeg in 1872 voltooi, en op 11 Maart 1872 het die eerste amptelike skoolhoof, Joseph Bell, die skool se deure geopen.

Die reorganisasie van 1928

Soos wat die dorp gegroei het danksy die ryk landbouvallei, die wynbedryf en die volstruisbedryf in die laat 19de en vroeë 20ste eeu, het die skoolbevolking vinnig uitgebrei. Dit het gelei tot die stigting van verskeie kleiner skole en aparte hoër- en laerskole op die dorp.

In 1928 het daar ‘n groot herorganisasie van die skoolstelsel op Robertson plaasgevind. Die skole is herstruktureer om doeltreffendheid te verbeter, en daar was in daardie stadium reeds drie kerkskole / openbare skole op die dorp gevestig, waaronder die Laer Seunskool ‘n baie prominente rol gespeel het. Uit hierdie vroeë laer seun- en meisieskole het die basiese struktuur van die latere selfstandige laerskool ontwikkel.

Die pad na Laerskool Robertson (1981–Hede)

Vir baie jare was die laer- en hoërskoolkomponente nou verweef in terme van administrasie en die skoolvoedingskemas op die dorp. Dit het egter verander aan die begin van die jare tagtig:

Vanaf Januarie 1981 het die skool amptelik as ‘n selfstandige entiteit begin funksioneer onder die naam Laerskool Robertson.

Vandag is Laerskool Robertson ‘n gevestigde en trotse parallelmedium-instelling (met Afrikaans as ‘n primêre voertaal) in die hartjie van die Breederiviervallei.

Vandag se Skoolprofiel:

• Leerdertal: Die skool huisves tans sowat 440 leerders.

• Fokusgrade: Die skool fokus spesifiek op die intermediêre en vroeë seniorfase, naamlik Graad 4 tot Graad 7 leerders.

• Karakter en Waardes: Die skool funksioneer op ‘n sterk Christelike fondament met die doel om leerders holisties te ontwikkel — nie net akademies nie, maar ook op emosionele, fisiese en kulturele vlak.

• Akademiek en Ondersteuning: Benewens die nasionale KABV (CAPS) kurrikulum, bied die skool gespesialiseerde leerondersteuning aan om seker te maak dat geen kind agterbly nie.

Laerskool Robertson staan vandag as ‘n simbool van meer as 150 jaar se gemeenskapsgedrewe onderwys, wat begin het by ‘n paar toegewyde ouers in die 1800’s wat ‘n digte bos moes skoonkap, tot ‘n moderne skool wat die leiers van môre in die Wes-Kaap voorberei.